در کودکی که هنوز در حال رشد است، پای کج را اغلب می‌توان بدون بریدن استخوان صاف کرد. یک ایمپلنت کوچک رشد را در یک سمت صفحه رشد کند می‌کند و اندام در طول چند ماه خودبه‌خود صاف می‌شود.
استخوان‌های بلند از صفحه‌ای غضروفی در نزدیکی هر دو انتهایشان رشد می‌کنند. اگر رشد در یک سمت این صفحه کند شود و سمت دیگر به رشد ادامه دهد، استخوان کم‌کم به سمت مخالف خم می‌شود. به این ترتیب، صاف کردن اندام یعنی گذاشتن یک ایمپلنت کوچک روی یک سمت صفحه رشد و صبر کردن.
ایمپلنت معمولاً یک پلاک کوچک دوسوراخه است که در هر طرف صفحه رشد یک پیچ دارد و مثل یک نوار کششی (tension band) عمل می‌کند. خود صفحه رشد نه دریل می‌شود و نه آسیب می‌بیند، و همین است که این روش را برگشت‌پذیر می‌کند.
این اصلاحی آهسته است. هیچ چیزی به زور انجام نمی‌شود. رشد خود کودک کار را انجام می‌دهد.
چه مشکلاتی را درمان می‌کند
ژنو والگوم (genu valgum)، همان پای ضربدری
ژنو واروم (genu varum)، همان پای پرانتزی، از جمله بیماری بلانت (Blount)
والگوس مچ پا، که در کودکان مبتلا به اسپینا بیفیدا، دیسپلازی اسکلتی یا سابقه شکستگی شایع است
انحراف پس از ضربه یا عفونت که به بخشی از صفحه رشد آسیب زده است
انحراف در بیماری‌های عصبی‌عضلانی و در دیسپلازی‌های اسکلتی
اختلاف طول پاها، با کند کردن رشد کل صفحه رشد در پای بلندتر، به جای فقط یک سمت آن
مناسب چه کسانی است
تنها شرط لازم، باقی بودن رشد است. بدون آن، این روش جواب نمی‌دهد. تصمیم‌گیری درست در این باره به چیزی بیش از سن کودک نیاز دارد:
سن استخوانی، که از روی رادیوگرافی دست و مچ چپ تعیین می‌شود و اغلب ۱ سال یا بیشتر با سن تقویمی فاصله دارد
رادیوگرافی ایستاده تمام‌قد از هر دو پا برای بررسی راستا، در حالی که کشکک‌ها رو به جلو هستند
میزان رشد باقی‌مانده، که با توجه به نمودار رشد کودک و مرحله بلوغ او تخمین زده می‌شود
شدت انحراف، و اینکه آیا در حال بدتر شدن است یا نه
کودکی که به پایان رشد اسکلتی نزدیک است و انحراف بزرگی دارد، رشد کافی باقی ندارد و توصیه صادقانه برای او جراحی استئوتومی است.
جراحی
یک جراحی سرپایی از طریق برشی ۲ تا ۳ سانتی‌متری در کنار زانو یا مچ پا. پلاک زیر دید رادیوگرافی در جای درست قرار می‌گیرد و با دو پیچ ثابت می‌شود. در بیشتر موارد گچ‌گیری لازم نیست و کودک همان روز راه می‌رود.
پیگیری چگونه است
این بخشی است که نتیجه را تعیین می‌کند. کودک هر ۳ تا ۴ ماه با یک رادیوگرافی ایستاده برای بررسی راستا معاینه می‌شود و هر بار میزان اصلاح اندازه‌گیری می‌شود. وقتی پا صاف شد، ایمپلنت خارج می‌شود. نه زودتر، و مهم‌تر از آن، نه مدت زیادی بعد از آن.
اصلاح بیش از حد به دلیل ماندن طولانی پلاک، شایع‌ترین عارضه رشد هدایت‌شده است و این یک شکست در پیگیری است، نه در جراحی. به خانواده‌هایی که نمی‌توانند به معاینه‌های منظم متعهد بمانند باید صریح گفت که این روش برایشان مناسب نیست.
روند معمول بهبودی پس از جراحی
این روند معمول است. برنامه هر بیمار در ویزیت و بر اساس نوع جراحی مشخص می‌شود.
روز ۰ تا ۱جراحی سرپایی یا یک شب بستری. کودک همان روز راه می‌رود و معمولاً گچ لازم نیست.
هفته ۲بررسی زخم. بازگشت به مدرسه. راه رفتن عادی هیچ محدودیتی ندارد.
هفته ۶بازگشت به ورزش، در بیشتر موارد حتی ورزش‌های برخوردی.
هر ۳ تا ۴ ماهویزیت در مطب همراه با رادیوگرافی ایستاده برای بررسی راستای پا، تا روند اصلاح زیر نظر باشد.
۱۲ تا ۲۴ ماه (متغیر)وقتی پا صاف شد، ایمپلنت در یک جراحی کوتاه دوم خارج می‌شود. تعیین زمان درست این کار، کل هنر این روش است.
پرسش‌های رایج
این روش چه برتری‌ای بر شکستن و جا انداختن دوباره استخوان دارد؟
جراحی بسیار کوچک‌تری است. هیچ استخوانی بریده نمی‌شود، گچ لازم نیست، کودک همان روز راه می‌رود و ظرف چند هفته به ورزش برمی‌گردد. جراحی استئوتومی (osteotomy) انحراف را فوراً اصلاح می‌کند، اما نیاز به بریدن استخوان دارد، دوره بهبودی‌اش طولانی‌تر است و خطر بیشتری دارد. رشد هدایت‌شده کندتر است، اما اگر کودک به اندازه کافی رشد باقی داشته باشد، همان راستا را با بار بسیار کمتری برای کودک به دست می‌آورد.
اصلاح چقدر طول می‌کشد؟
بستگی دارد به اینکه کودک چقدر رشد باقی دارد و چه مقدار اصلاح لازم است. در اطراف زانو، راستای پا اغلب تقریباً ماهی یک درجه تغییر می‌کند، بنابراین بیشتر اصلاح‌ها بین ۹ ماه تا ۲ سال طول می‌کشد. کودکان کم‌سال‌تر سریع‌تر اصلاح می‌شوند.
اگر پلاک بیش از حد در جای خود بماند چه می‌شود؟
پا همچنان به صاف شدن ادامه می‌دهد، از حد درست می‌گذرد و به انحراف در جهت مخالف می‌رسد. این مهم‌ترین دام این روش است و با معاینه‌های منظم کاملاً قابل پیشگیری است. ویزیت‌های پیگیری اختیاری نیستند؛ مسیر عمل از طریق همین ویزیت‌ها هدایت می‌شود.
آیا ایمپلنت فرزندم باید خارج شود؟
بله، وقتی راستای پا درست شد. خارج کردن آن یک جراحی سرپایی کوتاه است. پس از خارج کردن، رشد در هر دو سمت به‌طور عادی از سر گرفته می‌شود.
آیا انحراف پس از خارج کردن ایمپلنت ممکن است برگردد؟
در کودک کم‌سالی که رشد زیادی باقی دارد، بله، ممکن است کم‌کم برگردد و می‌توان پلاک را دوباره گذاشت. به همین دلیل پیگیری کودک پس از خارج کردن ایمپلنت تمام نمی‌شود و تا پایان رشد اسکلتی ادامه دارد.
آیا پای پرانتزی یا ضربدری در کودک نوپا طبیعی است؟
بله، خیلی وقت‌ها طبیعی است. پرانتزی بودن پاها تا حدود ۲ سالگی طبیعی است و ضربدری بودن پاها تقریباً بین ۳ و ۶ سالگی، و هر دو خودبه‌خود اصلاح می‌شوند. بررسی تخصصی زمانی لازم است که انحراف شدید باشد، فقط در یک سمت باشد، به جای بهتر شدن بدتر شود، خارج از محدوده سنی معمول باشد، یا قد کودک نسبت به هم‌سالانش کوتاه باشد.
این مطالب برای آگاهی بیماران است و جای معاینه پزشک را نمی‌گیرد.
