دکتر دانیال شریفی رضویجراح پا و مچ پا با تمرکز ویژه بر کودکان و نوجوانان

عمل صافی کف پا

جواب کوتاه

عمل صافی کف پا برای گروه محدودی از بیماران لازم است: کسانی که با وجود چند ماه درمان غیرجراحی مناسب هنوز درد و محدودیت دارند، یا صافی سفت، پیشرونده یا ناشی از علت ساختاری دارند. در کودکان با صافی منعطف جراحی تقریباً هرگز لازم نیست. معمولاً چند روش در یک عمل ترکیب می‌شوند و در بزرگسالان بهبود کامل ممکن است یک تا دو سال طول بکشد.

چه کسی کاندید جراحی است؟

  • بزرگسالی که با وجود چند ماه درمان غیرجراحی مناسب (کفی یا بریس، فیزیوتراپی، اصلاح فعالیت) هنوز درد و محدودیت دارد.
  • صافی پیشرونده بزرگسالان (PCFD) که با وجود درمان بدتر می‌شود.
  • صافی سفت ناشی از کوالیشن تارسال که به درمان غیرجراحی پاسخ نداده است.
  • نوجوانی با درد پایدار یا صافی‌ای که به‌مرور سفت شده است.

صافی منعطف و بدون درد، یا فقط زاویه‌ای غیرطبیعی در عکس، به‌تنهایی دلیل جراحی نیست.

بهترین سن جراحی در کودکان و نوجوانان

جراحی پیشگیرانه برای صافی منعطف بدون درد توصیه نمی‌شود. بر اساس اجماع بالینی ۲۰۲۶ (با شواهد کم‌قطعیت)، کمتر از ۱۰٪ کودکان کاندید جراحی‌اند و فقط پس از دست‌کم ۶ ماه درمان غیرجراحی؛ ایمپلنت ساب‌تالار معمولاً در محدوده ۸ تا ۱۴ سالگی و استئوتومی از حدود ۱۰ سالگی مطرح می‌شود.

انواع جراحی صافی کف پا

روشکاربرد معمول
آزادسازی عضله ساق یا بلند کردن تاندون آشیلسفتی ساق که حرکت مچ را محدود می‌کند؛ اغلب همراه سایر روش‌ها
انتقال تاندون (معمولاً FDL) و ترمیم رباط اسپرینگتاندون تیبیال خلفی آسیب‌دیده در صافی منعطف بزرگسالان
استئوتومی پاشنه (جابه‌جایی استخوان پاشنه)اصلاح راستای صافی منعطف
بلند کردن ستون خارجی یا استئوتومی کاتناصلاح بخش‌های دیگر بدشکلی در موارد انتخاب‌شده
ایمپلنت ساب‌تالار (آرترواِرِیسیس)کودکان و نوجوانان؛ گاهی نیاز به خارج کردن ایمپلنت؛ در کودکان چاق توصیه نمی‌شود
برداشتن کوالیشن تارسالکوالیشن علامت‌دار بدون آرتروز قابل توجه؛ حرکت مفصل حفظ می‌شود
آرترودز (جوش دادن مفصل)پای سفت یا آرتروزی و بدشکلی شدید

هدف جراحی، طبق اجماع ۲۰۲۰ انجمن جراحان پا و مچ آمریکا، پای پایدار و هم‌راستاست و حفظ حرکت در اولویت دوم قرار دارد.

دوران نقاهت (بازسازی صافی در بزرگسالان)

مرحلهزمان تقریبی
بدون تحمل وزن روی پای عمل‌شده (گچ حدود یک ماه)تا حدود روز ۴۰
وزن‌گذاری تدریجی در بوت، با عصا یا واکراز حدود روز ۴۰، پس از تأیید جراح
تحمل وزن کامل۱۰ تا ۱۲ هفته
پوشیدن کفش معمولیحدود ۱۲ هفته
بازگشت به کار پشت میز۴ تا ۶ هفته
بازگشت به کار بدنیتا ۶ ماه
بهبود کامل۳ تا ۶ ماه

این زمان‌ها به نوع عمل بستگی دارد. دو ردیف اول جدول برنامه استئوتومی Evans و استئوتومی پاشنه (MDCO) است: برداشتن گچ به معنای اجازه راه رفتن نیست و میزان وزن‌گذاری را تیم درمان تعیین می‌کند. پس از ایمپلنت ساب‌تالار (پیچ سینوس تارسی) به‌تنهایی، گچ و بوت لازم نیست و فقط پانسمان فشاری گذاشته می‌شود؛ از روز عمل در حد تحمل روی پا وزن گذاشته می‌شود و دویدن و پریدن در چهار هفته اول ممنوع است.

بازگشت به ورزش و رضایت بیماران

  • در مطالعه ثبت بیماران بیمارستان HSS نیویورک، ۹۰٪ بیماران از توانایی خود برای فعالیت راضی بودند، اما ۲۲٪ هرگز به اوج سطح فعالیت پیش از جراحی برنگشتند.
  • نتایج در بیماران بالای ۶۵ سال مشابه بیماران جوان‌تر گزارش شده است.
  • هیچ کارآزمایی تصادفی‌ای جراحی را مستقیماً با درمان غیرجراحی مقایسه نکرده است.

عوارض و محدودیت‌ها

  • رفع نشدن کامل درد، جوش نخوردن استخوان، مشکلات زخم و درد ناشی از پیچ و پلاک؛ خطر در افراد سیگاری، دیابتی و دارای اضافه وزن بیشتر است.
  • در ایمپلنت ساب‌تالار کودکان، عوارض در حدود ۹ تا ۱۰٪ گزارش شده که بیشترشان درد محل ایمپلنت است.
  • بهتر شدن زاویه‌های عکس لزوماً با بهبود درد و عملکرد یکسان نیست؛ نتیجه باید با سه شاخص جدا سنجیده شود: درد، عملکرد و راستای پا.

پیش از عمل این پرسش‌ها را بپرسید

  • دقیقاً چه بخشی از مشکل اصلاح می‌شود و چه چیزی تغییر نمی‌کند؟
  • کدام درمان غیرجراحی هنوز امتحان نشده است؟
  • کدام روش‌ها با هم ترکیب می‌شوند و چرا؟
  • چه مدت بدون تحمل وزن خواهم بود و کی می‌توانم سر کار، مدرسه یا ورزش برگردم؟
  • اگر عمل نکنم، روند احتمالی بیماری چیست؟

پس از عمل، چه زمانی فوراً با جراح یا مرکز درمانی تماس بگیرید؟

  • تب، ترشح، قرمزی یا بوی بد از محل زخم.
  • درد شدید و تورم ساق که با بالا نگه داشتن پا بهتر نمی‌شود (احتمال لخته).
  • بی‌حسی، کبودی یا سردی انگشتان، یا تنگی شدید گچ.
  • تنگی نفس یا درد قفسه سینه ناگهانی؛ در این حالت فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

عمل صافی کف پا در تهران

دکتر دانیال شریفی رضوی، متخصص جراحی ارتوپدی، جراح پا و مچ پا با تمرکز ویژه بر کودکان و نوجوانان است.

  • روش‌ها: از جمله ایمپلنت ساب‌تالار (پیچ سینوس تارسی)، استئوتومی Evans، استئوتومی پاشنه (MDCO) و آرترودز ساب‌تالار، دوگانه و سه‌گانه.
  • محل عمل: بیمارستان پارسیان (سعادت‌آباد)، بیمارستان تندیس یا مرکز جراحی بهار (مرزداران)؛ مرکز هر عمل پس از ویزیت تعیین می‌شود.
  • بیمه: مطب با بیمه‌های پایه قرارداد ندارد. برای جراحی، بیمه تکمیلی‌ای که با بیمارستان محل عمل قرارداد دارد ممکن است بخشی از هزینه بیمارستان و تجهیزات را پوشش دهد.
  • نوبت ویزیت پیش از عمل: فقط از طریق همین سایت.

پرسش‌های رایج

پسرم ۱۵ ساله و فوتبالیست است؛ اگر عمل کند دوران نقاهت چقدر است؟

بستگی به نوع عمل دارد. در جراحی‌های بازسازی، مانند استئوتومی Evans یا استئوتومی پاشنه، پا حدود یک ماه در گچ است و تا حدود روز ۴۰ هیچ وزنی روی پای عمل‌شده گذاشته نمی‌شود؛ پس از آن چند ماه توانبخشی لازم است و بازگشت به ورزش رقابتی ممکن است بیش از ۶ ماه طول بکشد. پیش از تصمیم، باید علت درد و نتیجه درمان غیرجراحی روشن باشد.

اگر جراحی کنم، می‌توانم ورزش حرفه‌ای انجام دهم؟

بسیاری از بیماران به فعالیت بازمی‌گردند، اما تضمینی برای بازگشت به سطح حرفه‌ای نیست؛ در یک مطالعه بزرگ ۲۲٪ بیماران به اوج سطح فعالیت قبلی برنگشتند. احتمال آن به نوع بدشکلی، نوع عمل و ورزش بستگی دارد.

آیا عمل صافی کف پا با لیزر یا بدون برش انجام می‌شود؟

لیزر روش استاندارد اصلاح صافی کف پا نیست. بیشتر عمل‌ها باز یا با برش‌های محدود انجام می‌شوند و برخی مراحل، مانند استئوتومی پاشنه، به روش کم‌تهاجمی هم قابل انجام است. اگر روشی «بدون برش» معرفی شد، نوع دقیق عمل و شواهد آن را بپرسید.

آیا هر دو پا هم‌زمان عمل می‌شوند؟

بیشتر وقت‌ها هر بار یک پا عمل می‌شود. اما در نوجوانان زیر ۱۴ سال با وزن کمتر از ۵۰ کیلوگرم، در بیشتر موارد می‌توان با روش کم‌تهاجمی هر دو پا را با هم جراحی کرد. تصمیم نهایی با جراح است.

آیا ایمپلنت ساب‌تالار باید بعداً خارج شود؟

نه همیشه. در بخشی از بیماران، به‌ویژه وقتی ایمپلنت درد ایجاد کند، خارج کردن آن لازم می‌شود. این موضوع باید پیش از عمل با جراح مطرح شود.

منابع

  1. AOFAS FootCareMD. Flatfoot surgical correction
  2. Royal Orthopaedic Hospital. Flat foot correction in adults
  3. AAOS OrthoInfo. Progressive Collapsing Foot Deformity
  4. AAOS OrthoInfo. Flexible Flatfoot in Children
  5. HSS. Timelines for return to activity after major foot surgery
  6. HSS. Flatfoot reconstruction effective for older patients
  7. Sharula, et al. Treatment of pediatric flatfoot: a systematic review-based consensus and guidelines by CPAM-LRC. Front Pediatr. 2026
  8. Chen, et al. Comparing the clinical outcomes of arthroereisis and osteotomy in the treatment of paediatric patients with idiopathic flexible pes planus: a systematic review and meta-analysis. Arch Orthop Trauma Surg. 2026
  9. Vescio A, Testa G, Amico M, et al. Arthroereisis in juvenile flexible flatfoot: Which device should we implant? A systematic review of literature published in the last 5 years. World J Orthop. 2021;12(6):433-444
  10. Myerson MS, et al. Classification and nomenclature: PCFD. Foot Ankle Int. 2020
  11. Sangeorzan BJ, et al. Consensus on goals of operative treatment of PCFD. Foot Ankle Int. 2020

این مطالب برای آگاهی بیماران است و جای معاینه پزشک را نمی‌گیرد.