دکتر دانیال شریفی رضویجراح پا و مچ پا با تمرکز ویژه بر کودکان و نوجوانان

آرترودز (جوش دادن مفصل) در صافی کف پا: چه زمانی لازم است؟

جواب کوتاه

آرترودز یعنی جوش دادن عمدی دو یا چند استخوان در محل مفصل، به‌طوری که آن مفصل دیگر حرکت نکند. در صافی کف پا، این روش بیشتر برای تغییر شکل سفت، آرتروز دردناک یا بی‌ثباتی شدید به کار می‌رود. آرترودز درد را کم و پا را پایدار می‌کند، اما حرکت مفاصل جوش‌خورده از بین می‌رود و ممکن است در درازمدت فشار بیشتری به مفاصل مجاور وارد شود.

چه زمانی آرترودز در صافی کف پا لازم می‌شود؟

اجماع جراحان پا و مچ در سال ۲۰۲۰ حفظ حرکت مفاصل را تا جایی که ممکن است ترجیح داد، اما تأکید کرد پای پایدار و هم‌راستا مهم‌تر است و گاهی برای رسیدن به آن و حفظش، جوش دادن مفصل لازم است (Sangeorzan و همکاران).

انواع آرترودز در صافی کف پا

نوعمفاصل جوش‌خوردهکاربرد رایج
آرترودز سابتالارمفصل زیر قاپیتغییر شکل یا آرتروز محدود به این مفصل
آرترودز تالوناویکولاربین قاپ و ناویکولارتغییر شکل یا آرتروز این مفصل
آرترودز دوگانهسابتالار و تالوناویکولارتغییر شکل سفت عقب پا
آرترودز سه‌گانه (تریپل)سابتالار، تالوناویکولار و کالکانئوکوبوئیدتغییر شکل سفت و شدید یا آرتروز گسترده عقب پا
آرترودز ناویکولوکونئیفرمبین ناویکولار و استخوان میخیافتادگی و ناپایداری ستون داخلی
آرترودز تارسومتاتارسال اولستون داخلی میانه پاناپایداری ستون داخلی

آرترودز سابتالار به‌تنهایی ممکن است انحراف جلوی پا به بیرون را کاملاً اصلاح نکند و واروس جلوی پا را اصلاح نمی‌کند؛ در این موارد آرترودز تالوناویکولار یا ناویکولوکونئیفرم هم مطرح می‌شود. پارگی تاندون تیبیالیس خلفی می‌تواند مانع انجام آرترودز سابتالار به‌تنهایی باشد (اجماع ۲۰۲۰).

مزایا و معایب آرترودز

مزایامعایب
کاهش درد مفصل آرتروزیاز بین رفتن حرکت مفاصل جوش‌خورده
اصلاح پایدار تغییر شکل سفتدشواری بیشتر روی سطح ناهموار
نتیجه قابل پیش‌بینی‌تر در پای سفتخطر جوش نخوردن، به‌ویژه در افراد سیگاری
دوره طولانی‌تر بدون وزن‌گذاری
فشار بیشتر و احتمال آرتروز مفاصل مجاور در درازمدت

در صافی کف پای انعطاف‌پذیر بدون آرتروز، معمولاً روش‌های حفظ‌کننده مفصل مثل استئوتومی پاشنه و استئوتومی Evans اولویت دارند.

دوره بهبودی بعد از آرترودز

  • گچ یا بوت و دوره بدون وزن‌گذاری تا جوش خوردن مفصل؛ معمولاً طولانی‌تر از استئوتومی‌ها
  • بررسی جوش خوردن با رادیوگرافی و گاهی سی‌تی‌اسکن
  • ترک کامل دخانیات، که برای جوش خوردن استخوان اهمیت زیادی دارد
  • فیزیوتراپی برای حرکت مچ، قدرت و الگوی راه رفتن

عوارض احتمالی را در عوارض جراحی صافی کف پا ببینید.

پرسش‌های رایج

آیا بعد از جوش دادن مفصل پا می‌لنگم؟

هدف آرترودز راه رفتن پایدار و کم‌درد است. راه رفتن روی سطح صاف معمولاً خوب است، اما روی سطح ناهموار ممکن است دشوارتر شود.

آیا مچ پا هم جوش داده می‌شود؟

معمولاً نه. آرترودز صافی کف پا روی مفاصل زیر مچ انجام می‌شود و مچ حرکت خود را حفظ می‌کند، مگر اینکه خود مچ هم درگیر باشد.

اگر مفصل جوش نخورد چه می‌شود؟

ممکن است درد ادامه پیدا کند و عمل دوباره لازم شود. ترک دخانیات و رعایت دوره بدون وزن‌گذاری این خطر را کم می‌کند.

منابع

  1. Sangeorzan BJ, et al. Progressive Collapsing Foot Deformity: Consensus on Goals for Operative Correction. Foot Ankle Int. 2020;41(10):1299-1302
  2. Consensus on Indications for Isolated Subtalar Joint Fusion and Naviculocuneiform Fusions for Progressive Collapsing Foot Deformity. Foot Ankle Int. 2020;41(10):1295-1298
  3. Myerson MS, et al. Classification and Nomenclature: Progressive Collapsing Foot Deformity. Foot Ankle Int. 2020;41(10):1271-1276

این مطالب برای آگاهی بیماران است و جای معاینه پزشک را نمی‌گیرد.