هدف جراحی صافی کف پا چیست؟
اجماع جراحان پا و مچ در سال ۲۰۲۰ هدف اصلی جراحی را هم‌راستا و متعادل کردن پا دانست. حفظ حرکت مفاصل تا جایی که ممکن است ترجیح دارد، اما پایدار و درست بودن راستای پا از آن مهم‌تر است. سن و شرایط عمومی بیمار، مثل وزن، هم در تصمیم اثر دارد (Sangeorzan و همکاران، ۲۰۲۰).
بهتر شدن زاویه‌ها در عکس به‌تنهایی معیار موفقیت نیست؛ موفقیت با درد، عملکرد و رضایت بیمار سنجیده میشود. جزئیات را در نتایج جراحی صافی کف پا ببینید.
چه کسانی کاندید جراحی صافی کف پا هستند؟
- درد یا محدودیت پایدار که به خود تغییر شکل پا نسبت داده میشود
- بی‌نتیجه ماندن چند ماه درمان غیرجراحی منظم
- تغییر شکل پیشرونده یا ناپایدار
- در پای سفت، درد ناشی از آرتروز مفاصل درگیر
کف پای صاف بدون درد، چه در کودک و چه در بزرگسال، معمولاً جراحی لازم ندارد. معیارها و موارد منع را در چه کسانی به جراحی صافی کف پا نیاز دارند؟ بخوانید.
انواع جراحی صافی کف پا
| روش | چه چیزی را اصلاح می‌کند | بیشتر برای |
|---|---|---|
| استئوتومی داخلی‌کننده پاشنه (MDCO) | چرخش پاشنه به بیرون | بزرگسالان با پای انعطاف‌پذیر |
| استئوتومی Evans یا افزایش طول ستون خارجی | انحراف جلوی پا به بیرون | کودکان و بزرگسالان منتخب |
| آرتروریزیس سابتالار (پیچ صافی کف پا) | خوابیدن بیش از حد پا به داخل | بیشتر کودکان با صافی انعطاف‌پذیر |
| استئوتومی کاتن | واروس جلوی پا در ستون داخلی | بزرگسالان منتخب |
| انتقال تاندون و ترمیم رباط | ضعف تاندون تیبیالیس خلفی و رباط اسپرینگ | بزرگسالان، همراه با استئوتومی |
| آزادسازی عضله پشت ساق | کوتاهی عضله پشت ساق یا آشیل | کودکان و بزرگسالان |
| آرترودز (جوش دادن مفصل) | تغییر شکل سفت یا آرتروز | بیشتر بزرگسالان |
در بیشتر بیماران چند روش در یک جراحی ترکیب میشوند. برای کودکان، جراحی صافی کف پا در کودکان را ببینید.
روش جراحی چگونه انتخاب میشود؟
- انعطافپذیری پا: پای انعطاف‌پذیر معمولاً با روش‌های حفظ‌کننده مفصل و پای سفت یا آرتروزی بیشتر با آرترودز اصلاح میشود.
- محل تغییر شکل: پاشنه، میانه پا، ستون داخلی یا مچ؛ این اجزا در طبقه‌بندی صافی کف پای پیشرونده (PCFD) مشخص میشوند.
- سن و رشد: در کودکان، ماهیت صافی و رشد استخوان‌ها در انتخاب روش مهم است.
- وضعیت تاندون و رباط‌ها و کوتاهی عضله پشت ساق
- شرایط عمومی: مصرف دخانیات، دیابت، وزن و توانایی رعایت دوره بدون وزن‌گذاری
پیش از جراحی، معاینه ایستاده، تست بلند شدن روی پنجه و رادیوگرافی ایستاده لازم است و گاهی سی‌تی‌اسکن تحمل وزن یا MRI هم درخواست میشود.
دوره بهبودی بعد از جراحی صافی کف پا
- روزهای اول: کنترل درد و تورم و بالا نگه داشتن پا
- دوره محافظت: طول آن به نوع جراحی بستگی دارد. در آرتروریزیس تنها (پیچ سینوس تارسی) از روز عمل، در حد تحمل، روی پا وزن گذاشته میشود. در استئوتومی Evans و استئوتومی پاشنه (MDCO)، پا حدود یک ماه در گچ است و تا حدود روز ۴۰ هیچ وزنی روی پای عمل‌شده گذاشته نمیشود؛ برداشتن گچ به معنای اجازه راه رفتن نیست
- وزن‌گذاری تدریجی و فیزیوتراپی: در استئوتومی و آرترودز، پس از دیدن نشانه‌های جوش خوردن استخوان در عکس؛ در Evans و MDCO از حدود روز ۴۰ و با تأیید جراح، در بوت و با عصا یا واکر، به اندازه‌ای که تیم درمان تعیین می‌کند
- بازگشت به کار و ورزش: به‌تدریج؛ تورم پا ممکن است ماه‌ها باقی بماند
زمان دقیق هر مرحله را جراح بر اساس نوع عمل تعیین می‌کند.
خطرات جراحی صافی کف پا
عفونت، آسیب عصب‌های پوستی، لخته خون، جوش نخوردن استخوان، اصلاح کمتر یا بیشتر از حد لازم، درد پایدار و نیاز به خارج کردن پیچ یا عمل دوباره از خطرات احتمالی‌اند. خطرات هر روش را در عوارض جراحی صافی کف پا ببینید. شواهد مقایسه مستقیم روش‌ها در بسیاری از گروه‌ها محدود است و هیچ روشی برای همه بیماران بهترین نیست.
عوامل تعیین‌کننده هزینه را در هزینه جراحی صافی کف پا توضیح داده‌ایم.
واژه‌نامه
| اصطلاح فارسی | معادل انگلیسی | توضیح کوتاه |
|---|---|---|
| استئوتومی داخلی‌کننده پاشنه | MDCO | جابه‌جایی قطعه پشتی پاشنه به داخل |
| افزایش طول ستون خارجی | Lateral column lengthening (LCL) | بلند کردن سمت بیرونی پا |
| استئوتومی Evans | Evans osteotomy | نوعی LCL با پیوند در جلوی پاشنه |
| آرتروریزیس سابتالار | Subtalar arthroereisis | ایمپلنت در سینوس تارسی |
| کالکانئو استاپ | Calcaneo-stop | پیچ در استخوان پاشنه برای محدود کردن حرکت قاپ |
| سینوس تارسی | Sinus tarsi | فضای بین استخوان قاپ و پاشنه |
| آرترودز | Arthrodesis | جوش دادن مفصل |
| استئوتومی کاتن | Cotton osteotomy | اصلاح ستون داخلی با گوه در استخوان میخی |
| آزادسازی عضله پشت ساق | Gastrocnemius recession | رفع کوتاهی عضله دوقلو |
| صافی کف پای پیشرونده | PCFD | نام جدید صافی کف پای اکتسابی بزرگسالان |