دکتر دانیال شریفی رضویجراح پا و مچ پا با تمرکز ویژه بر کودکان و نوجوانان

استئوتومی داخلی‌کننده پاشنه (MDCO) چیست و چه فرقی با Dwyer دارد؟

جواب کوتاه

استئوتومی داخلی‌کننده پاشنه (MDCO) جراحی‌ای است که در آن قسمت پشتی استخوان پاشنه بریده و به سمت داخل جابه‌جا می‌شود تا چرخش پاشنه به بیرون در صافی کف پا اصلاح شود. این روش از رایج‌ترین اجزای جراحی صافی کف پای انعطاف‌پذیر در بزرگسالان است. استئوتومی Dwyer در اصل برای وضعیت عکس، یعنی پاشنه چرخیده به داخل در پای گود، توصیف شده و مترادف MDCO نیست.

استئوتومی MDCO چگونه انجام می‌شود؟

  1. برش کوچک در سمت بیرون پاشنه
  2. بریدن مایل قسمت پشتی استخوان پاشنه
  3. جابه‌جا کردن این قطعه به سمت داخل
  4. ثابت کردن با یک یا دو پیچ یا یک پلاک کوچک

با این جابه‌جایی، کشش تاندون آشیل به سمت داخل منتقل می‌شود و فشار روی رباط‌ها و تاندون‌های داخلی پا کم می‌شود. این روش را Koutsogiannis در سال ۱۹۷۱ برای صافی کف پای انعطاف‌پذیر توصیف کرد.

چه کسانی کاندید MDCO هستند؟

اجماع جراحان پا و مچ در سال ۲۰۲۰ شواهدی برای اثربخشی MDCO در صافی کف پای پیشرونده یافت (MDCO consensus). MDCO انحراف شدید جلوی پا به بیرون را به‌خوبی اصلاح نمی‌کند؛ برای آن افزایش طول ستون خارجی مطرح است. در پای سفت یا آرتروزی معمولاً آرترودز لازم می‌شود.

تفاوت MDCO و استئوتومی Dwyer

ویژگیMDCOاستئوتومی Dwyer
مشکل هدفپاشنه چرخیده به بیرون (والگوس) در صافی کف پاپاشنه چرخیده به داخل (واروس) در پای گود
روشبریدن و جابه‌جایی قطعه پشتی پاشنه به داخلبرداشتن یک گوه استخوانی از سمت بیرون پاشنه
توصیف اولیهKoutsogiannis، ۱۹۷۱Dwyer، ۱۹۵۹
تغییر طول پاشنهمعمولاً طول حفظ می‌شودپاشنه کمی کوتاه می‌شود

Dwyer بعدها نوعی استئوتومی پاشنه برای پاهای به‌شدت چرخیده به بیرون هم گزارش کرد و برخی منابع قدیمی‌تر نام او را برای استئوتومی‌های پاشنه در صافی کف پا هم به کار برده‌اند. اما امروز «استئوتومی Dwyer» معمولاً به برداشتن گوه از سمت بیرون پاشنه در پای گود اشاره دارد. اگر عبارت «عمل دوایر» را شنیده‌اید، از جراح بپرسید دقیقاً کدام روش منظور است.

خطرات استئوتومی MDCO

  • آسیب عصب سورال و بی‌حسی بیرون پا و پاشنه
  • برجستگی و آزار پیچ پاشنه که گاهی خارج کردن آن را لازم می‌کند
  • جوش نخوردن یا دیر جوش خوردن استخوان، که کم‌شایع است
  • عوارض عمومی مثل عفونت و لخته خون

مقایسه با روش‌های دیگر: عوارض جراحی صافی کف پا.

دوره بهبودی بعد از MDCO

پس از MDCO، پا حدود یک ماه در گچ است و تا حدود روز ۴۰ هیچ وزنی روی پای عمل‌شده گذاشته نمی‌شود؛ برداشتن گچ به معنای اجازه راه رفتن نیست. از حدود روز ۴۰، وقتی جراح جوش خوردن استخوان را تأیید کرد، وزن‌گذاری تدریجی در بوت و با عصا یا واکر شروع می‌شود و میزان آن را تیم درمان تعیین می‌کند. چون MDCO معمولاً بخشی از یک جراحی ترکیبی است، طول دوره بهبودی را کل جراحی تعیین می‌کند، نه فقط این استئوتومی.

پرسش‌های رایج

آیا MDCO همان «عمل دوایر» است؟

معمولاً نه. MDCO برای پاشنه چرخیده به بیرون در صافی کف پاست و Dwyer کلاسیک برای پاشنه چرخیده به داخل در پای گود.

آیا پیچ پاشنه باید خارج شود؟

فقط اگر آزاردهنده باشد. بسیاری از بیماران پیچ را بدون مشکل نگه می‌دارند.

آیا MDCO به‌تنهایی صافی کف پا را درمان می‌کند؟

معمولاً نه. MDCO بیشتر همراه با ترمیم تاندون، آزادسازی عضله پشت ساق یا استئوتومی‌های دیگر انجام می‌شود.

منابع

  1. Koutsogiannis E. Treatment of mobile flat foot by displacement osteotomy of the calcaneus. J Bone Joint Surg Br. 1971;53(1):96-100
  2. Dwyer FC. Osteotomy of the calcaneum for pes cavus. J Bone Joint Surg Br. 1959;41-B(1):80-86
  3. Consensus for the Indication of a Medializing Displacement Calcaneal Osteotomy in the Treatment of Progressive Collapsing Foot Deformity. Foot Ankle Int. 2020;41(10):1282-1285
  4. Thordarson D, et al. Consensus for the Indication of Lateral Column Lengthening in the Treatment of Progressive Collapsing Foot Deformity. Foot Ankle Int. 2020;41(10):1286-1288
  5. Calcaneal osteotomies (review). Annals of Joint

این مطالب برای آگاهی بیماران است و جای معاینه پزشک را نمی‌گیرد.