قانون چه می‌گوید؟
مرجع، آیین‌نامه معاینه و معافیت پزشکی مشمولان خدمت وظیفه عمومی (تصویب‌نامه هیئت وزیران، ۲۴ خرداد ۱۳۹۳) است. صافی کف پا در بند ۳۰ از بخش هشتم، «بیماری‌های استخوان (اسکلت)»، آمده است. در این تحقیق نشانه‌ای از اصلاح این بند در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ پیدا نشد.
| وضعیت در معاینه | نتیجه طبق متن منتشرشده |
|---|---|
| صافی سخت کف یک یا هر دو پا همراه با دفورمیتی مچ یا پاشنه (مانند انحراف پاشنه به بیرون) | معافیت دائم؛ برای دارندگان مدرک کارشناسی و بالاتر: معافیت از خدمات رزمی |
| صافی کامل کف یک یا هر دو پا بدون عارضه یا دفورمیتی مچ (منعطف یا سفت) | معافیت از خدمات رزمی |
| صافی ناقص یا خفیف | در متن بند ۳۰ نیامده است؛ معمولاً معافیت پزشکی ندارد (برداشت از متن) |
«صافی درجه ۳» یعنی معافیت؟
در متن منتشرشده بند ۳۰ هیچ «درجه»ای (۱، ۲ یا ۳) یا زاویه رادیولوژی مشخصی ذکر نشده است. ملاک، «کامل» یا «سخت» بودن صافی و وجود دفورمیتی مچ است که کمیسیون با معاینه و تصویربرداری تعیین میکند. درجه‌ای که در گزارش اسکن کف پا نوشته میشود، ملاک قانونی نیست.
در معاینه پزشکی چه چیزی بررسی میشود؟
- راستای پاشنه از نمای پشت در حالت ایستاده و دیده شدن «انگشتان زیاد» از کنار بیرونی پا.
- انعطاف‌پذیری قوس: آیا با روی پنجه ایستادن یا بالا بردن شست پا، قوس برمی‌گردد؟
- دامنه حرکت مچ و مفصل زیر قاپ (ساب‌تالار) و وجود سفتی.
- وجود دفورمیتی یا آرتروز در مچ و پاشنه.
- رادیوگرافی در حالت ایستاده (نمای جانبی و روبه‌رو) برای سنجش افتادگی قوس و راستای پاشنه؛ سی‌تی‌اسکن یا MRI در موارد خاص مانند شک به کوالیشن تارسال.
مراحل و مدارک (طبق منابع غیررسمی)
- ثبت درخواست در دفاتر پلیس+۱۰ و تکمیل فرم‌ها، از جمله خوداظهاری پزشکی.
- مدارک رایج: شناسنامه، کارت ملی، عکس، آخرین مدرک تحصیلی، و همه گزارش‌های تصویربرداری و نظر پزشک متخصص.
- دریافت نوبت معاینه و بررسی در کمیسیون پزشکی؛ در صورت عدم پذیرش، امکان اعتراض در مراحل بالاتر.
- طبق آیین‌نامه، تشخیص یا نسخه پزشک خصوصی به‌تنهایی برای معافیت کافی نیست.
نقش پزشک معالج
پزشک معالج میتواند با شرح‌حال، معاینه دقیق و درخواست تصویربرداری مناسب، وضعیت پا را مستند کند. تصمیم درباره معافیت فقط با کمیسیون پزشکی است و گزارش پزشکی باید وضعیت واقعی بیمار را بدون اغراق منعکس کند.
این صفحه آموزشی است و تفسیر حقوقی نیست. مطب گواهی معافیت صادر نمی‌کند.