چرا این پرسش این‌قدر تکرار می‌شود؟
بسیاری از والدین شنیده‌اند که اگر تا سن مشخصی کفی یا کفش طبی شروع نشود، فرصت درمان از دست می‌رود. شواهد این را تأیید نمی‌کند: در یک کارآزمایی تصادفی، کفش و کفی اصلاحی روند طبیعی شکل‌گیری قوس را در کودکان تغییر نداد و در مطالعه‌ای روی کودکان پیش‌دبستانی، نویسندگان بیش از ۹۰٪ درمان‌های تجویزشده برای صافی کف پا را غیرضروری ارزیابی کردند.
قوس پا در هر سن: چه چیزی طبیعی است؟
| سن | آنچه معمولاً دیده می‌شود | چه باید کرد |
|---|---|---|
| نوزاد و نوپا (زیر ۲ سال) | همه نوزادان کف پای صاف به نظر میرسند؛ بالشتک چربی قوس در حال رشد را پنهان میکند | اقدامی لازم نیست |
| ۲ تا ۶ سال | صافی منعطف بسیار شایع است و به‌تدریج کمتر می‌شود | فقط در صورت درد، سفتی، یک‌طرفه بودن یا لنگیدن معاینه |
| ۶ تا ۱۰ سال | قوس در بیشتر کودکان شکل گرفته و در برخی هنوز در حال شکل‌گیری است | در صورت درد معاینه؛ اجماع بالینی ۲۰۲۶ بازبینی در ۸ تا ۱۰ سالگی را پیشنهاد میکند |
| نوجوانی | حدود یک نفر از هر پنج کودک قوس بلندی پیدا نمی‌کند و بیشترشان بی‌مشکل‌اند؛ اتصال غیرطبیعی استخوان‌ها (کوالیشن تارسال) معمولاً بین ۸ تا ۱۶ سالگی سفت و علامت‌دار می‌شود | درد پایدار یا پای سفت: معاینه ارتوپد |
| بزرگسالی | صافی دوران کودکی معمولاً پایدار می‌ماند؛ صافی تازه یا پیشرونده اغلب به تاندون تیبیال خلفی مربوط است | معاینه زودهنگام؛ بیشتر موارد اولیه بدون جراحی درمان می‌شوند |
«درمان» در هر سن یعنی چه؟
- شکل‌گیری قوس: فرایندی طبیعی که با رشد اتفاق می‌افتد و با کفی، کفش یا ورزش سرعت نمی‌گیرد.
- درمان علائم: کفی، کفش مناسب، کشش ساق، تمرین و فیزیوتراپی در هر سنی برای کاهش درد و خستگی به کار می‌روند.
- اصلاح ساختاری با جراحی: فقط برای گروه کوچکی از بیماران علامت‌دار. در کودکان، اجماع بالینی ۲۰۲۶ کاندید جراحی را کمتر از ۱۰٪ و فقط پس از دست‌کم ۶ ماه درمان غیرجراحی می‌داند؛ ایمپلنت ساب‌تالار معمولاً در محدوده ۸ تا ۱۴ سالگی و استئوتومی از حدود ۱۰ سالگی مطرح می‌شود. در بزرگسالان روش‌های دیگری به کار می‌رود.
آیا کفی یا کفش طبی قوس کودک را می‌سازد؟
خیر. کفی برای کاهش درد در کودکان علامت‌دار به کار می‌رود، نه برای ساختن قوس. مرور کاکرین ۲۰۲۲ برای کفی‌های سفارشی گران‌قیمت در کودکان سالم و بدون درد شواهد پشتیبان پیدا نکرد. اگر برای نوجوانی کفی روزانه و طولانی‌مدت تجویز شده، بپرسید هدف آن کاهش کدام علامت است و چه زمانی اثرش ارزیابی می‌شود.
چه زمانی باید نگران بود؟
- درد پا، ساق یا زانو که فعالیت کودک را محدود میکند.
- لنگیدن، زمین خوردن مکرر یا خستگی زودرس غیرعادی هنگام بازی.
- صافی فقط در یک پا.
- پای سفت: قوس با روی پنجه ایستادن برنمی‌گردد.
- پیچ‌خوردگی‌های مکرر مچ.
- سابقه بیماری عصبی یا عضلانی، یا سابقه خانوادگی صافی دردناک.