تست‌های خانگی
- تست جای پای خیس: کف پا را خیس کنید و روی کاغذ یا کاشی تیره بایستید. اگر تقریباً تمام کف پا، از جمله سمت داخل، جای پا گذاشته، قوس کم است.
- روی پنجه ایستادن: اگر قوس ظاهر شود و پاشنه به سمت داخل برگردد، صافی احتمالاً منعطف است. اگر قوس برنگردد، پا را به پزشک نشان دهید.
- نگاه از پشت: در حالت ایستاده، انحراف پاشنه به بیرون یا دیده شدن چند انگشت از کنار بیرونی پا نشانه صافی است.
- ساییدگی کفش: ساییدگی زودتر لبه داخلی زیره کفش می‌تواند نشانه چرخش پا به داخل باشد.
این آزمون‌ها فقط برای آشنایی‌اند و معاینه را جایگزین نمی‌کنند. برای کودک بدون درد که قوسش روی پنجه ظاهر میشود، معمولاً اقدام دیگری لازم نیست.
اسکن کف پا چه می‌گوید و چه نمی‌گوید؟
اسکن کف پا (ایستا یا پویا) تصویر جای پا و توزیع فشار کف پا را نشان می‌دهد و برای طراحی کفی سفارشی مفید است. اما استخوان‌ها، تاندون‌ها، انعطاف‌پذیری مفاصل و علت صافی را نشان نمی‌دهد. «درجه‌ای» که در گزارش اسکن نوشته میشود بین مراکز یکسان نیست و به‌تنهایی مبنای تصمیم برای کفی، جراحی یا معافیت نیست.
در معاینه پزشک چه بررسی میشود؟
- راستای پاشنه از پشت و علامت «انگشتان زیاد».
- روی پنجه ایستادن و بالا بردن شست پا برای سنجش انعطاف‌پذیری قوس.
- بالا رفتن روی پنجه یک پا برای سنجش قدرت تاندون تیبیال خلفی.
- سنجش حرکت مچ با زانوی صاف و خم برای تشخیص سفتی عضله ساق یا تاندون آشیل.
- لمس مسیر تاندون‌ها، سمت بیرونی مچ و مفاصل میانه پا، و بررسی الگوی راه رفتن.
چه زمانی تصویربرداری لازم است؟
| روش | کاربرد |
|---|---|
| رادیوگرافی در حالت ایستاده | سنجش افتادگی قوس، راستای پاشنه و آرتروز؛ برنامه‌ریزی جراحی |
| سی‌تی‌اسکن | استاندارد طلایی برای کوالیشن تارسال و جزئیات استخوان |
| MRI | تاندون، رباط و کوالیشن‌های غیراستخوانی |
| سی‌تی‌اسکن در حالت ایستاده | ارزیابی سه‌بعدی بدشکلی؛ تجهیزات ویژه می‌خواهد |
| سونوگرافی | گاهی برای تاندون تیبیال خلفی؛ معمولاً لازم نیست |
عکسی که در حالت خوابیده یا نشسته گرفته شده باشد، معمولاً افتادگی قوس را درست نشان نمی‌دهد.
«درجه صافی کف پا» چیست؟
یک درجه‌بندی واحد و جهانی وجود ندارد. مراکز اسکن از شاخص‌های جای پا استفاده می‌کنند و پزشکان در عکس ایستاده زاویه‌هایی مانند زاویه تالوس با اولین متاتارس (زاویه میری) و شیب استخوان پاشنه را اندازه می‌گیرند. برای صافی بزرگسالان، از ۲۰۲۰ یک طبقه‌بندی اجماعی برای توصیف اجزای بدشکلی (PCFD) به کار میرود. تصمیم درمانی بر اساس علائم و معاینه گرفته میشود، نه فقط یک عدد.