جراحی صافی کف پا در کودکان و نوجوانان: چه زمانی لازم است؟

چه چیزهایی دلیل جراحی نیستند؟

• ظاهر صاف پا یا جای پای صاف در کودکی که درد ندارد [۱]
• زاویه‌های غیرطبیعی در عکس رادیولوژی بدون علامت بالینی؛ مروری در سال ۲۰۲۳ هیچ شاخص رادیولوژیکی را با پایایی و اعتبار کافی نیافت [۲]
• «پیشگیری» از مشکلات احتمالی آینده؛ برای درمان پیشگیرانه صافی کف پای منعطف بدون درد شواهد کافی وجود ندارد [۲]
• ساییدگی کفش یا شکل راه رفتن، وقتی درد یا محدودیت عملکرد وجود ندارد

چه زمانی جراحی بررسی می‌شود؟

تصمیم به جراحی بر پایه ترکیبی از این عوامل گرفته می‌شود:

• درد ماندگار که با درمان غیرجراحی طولانی و مناسب (اصلاح فعالیت، کشش، کفی، فیزیوتراپی) بهتر نشده است [۳]
• محدودیت واقعی در راه رفتن، مدرسه یا ورزش
• پای سفت یا پایی که به‌مرور سفت شده است [۱]
• علت ساختاری مشخص و علامت‌دار، مثل تارسال کوالیشن یا ناویکولار فرعی مقاوم به درمان [۴، ۵]
• اطمینان از اینکه درد واقعاً از شکل پا ناشی می‌شود، نه از علت دیگر [۳]

در صافی کف پای منعطف همراه با کوتاهی تاندون آشیل، مداخله غیرجراحی یا جراحی ممکن است توجیه داشته باشد [۲]. پیش از هر تصمیمی، تعیین منعطف یا سفت بودن پا ضروری است؛ این تفاوت را در صافی کف پای منعطف و سفت توضیح داده‌ایم.

انواع جراحی صافی کف پا در کودکان و نوجوانان

درباره آرتروریزیس (پیچ سینوس تارسی) چه می‌دانیم؟

آرتروریزیس به دلیل برش کوچک محبوب شده است، اما شواهد آن ضعیف است. در مرور سیستماتیک Vescio و همکاران (۲۰۲۱)، ۱۷ مطالعه با ۱۸۶۴ پا بررسی شد و میانگین سن بیماران ۱۱٫۸ سال بود. بهبود در نمره‌های بالینی و زاویه‌های رادیولوژیک گزارش شد، اما تقریباً همه مطالعات گذشته‌نگر و بدون گروه کنترل بودند. عوارض در ۸٫۲ درصد پاها گزارش شد (۹٫۷ درصد در آرتروریزیس ساب‌تالار، عمدتاً درد سینوس تارسی) [۶]. موسکا نرخ عوارض گزارش‌شده را حدود ۳٫۵ تا ۳۰ درصد ذکر می‌کند و توصیه به این روش را به مطالعات بلندمدت منوط می‌داند [۳]. در کودکان دارای اضافه‌وزن نیز بیرون‌زدگی ایمپلنت بیشتر گزارش شده است [۶].

شواهد درباره نتایج بلندمدت در کودکان

• مرور نظام‌مند ۲۰۲۲ ده مطالعه با ۸۴۶ کودک ۶ تا ۱۴ ساله و میانگین پیگیری دست‌کم ۴ سال را بررسی کرد: نتایج بالینی و رادیولوژیک رضایت‌بخش و عوارض قابل مدیریت بود، اما سطح شواهد همه مطالعات پایین بود (Smolle و همکاران) [۷].
• مرور نظام‌مند ۲۰۱۹ نشان داد افزایش طول ستون خارجی اصلاح رادیولوژیک بیشتری از آرتروریزیس دارد، اما مقایسه دقیق ممکن نبود (Suh و همکاران) [۸].
• در کودکان مبتلا به فلج مغزی، افزایش طول ستون خارجی روش اصلی است و آرتروریزیس هم استفاده می‌شود (Lin و همکاران، ۲۰۲۴) [۹].

سن مناسب جراحی صافی کف پا در کودکان

سن ثابتی برای جراحی وجود ندارد. تصمیم به شدت علائم، رشد کودک و روش انتخابی بستگی دارد. مطالعات بلندمدت بیشتر کودکان ۶ تا ۱۴ ساله را بررسی کرده‌اند و آرتروریزیس معمولاً در کودکانی انجام می‌شود که هنوز در حال رشدند.

دوره بهبودی در کودکان

• پس از آرتروریزیس تنها، بازگشت به راه رفتن معمولاً سریع‌تر است.
• پس از استئوتومی Evans، دوره گچ و بدون وزن‌گذاری طولانی‌تر است.
• جراحی هر دو پا ممکن است هم‌زمان یا جداگانه انجام شود؛ در نوجوانان زیر ۱۴ سال با وزن کمتر از ۵۰ کیلوگرم، در بیشتر موارد می‌توان با روش کم‌تهاجمی هر دو پا را با هم جراحی کرد.
• برنامه مدرسه و ورزش را پیش از عمل با جراح هماهنگ کنید.

پیش از رضایت به جراحی این پرسش‌ها را بپرسید

• دقیقاً کدام مشکل قرار است بهتر شود: درد، توانایی عملکردی یا شکل پا؟
• درمان غیرجراحی چه مدت و چگونه انجام شده است؟
• پای کودک منعطف است یا سفت؟ آیا تاندون آشیل کوتاه است؟
• آیا علت ساختاری (مثل کوالیشن) با تصویربرداری تأیید شده است؟
• این روش چه شواهدی دارد، عوارض شایع آن چیست و احتمال جراحی دوم چقدر است؟
• دوره بی‌حرکتی، بازگشت به مدرسه و بازگشت به ورزش چقدر است؟
• اگر جراحی نکنیم، محتمل‌ترین سیر بیماری چیست؟

گزینه‌های غیرجراحی را در درمان صافی کف پا در کودکان و نگاه کلی به موضوع را در صافی کف پا در کودکان بخوانید.

نکته تصمیم‌گیری

بهتر شدن عکس با بهتر شدن زندگی یکی نیست. پیش از جراحی، درد، عملکرد و شکل پا را جداگانه ثبت کنید و پس از درمان هم همین سه را بسنجید. موفقیت جراحی را باید با کاهش درد و بازگشت به فعالیت سنجید، نه فقط با تغییر زاویه‌های رادیولوژی.