دکتر دانیال شریفی رضویجراح پا و مچ پا با تمرکز ویژه بر کودکان و نوجوانان

پیچ صافی کف پا (آرتروریزیس سابتالار): برای چه کسانی مناسب است؟

جواب کوتاه

آرتروریزیس سابتالار، که بیماران معمولاً به آن «پیچ صافی کف پا» می‌گویند، جراحی کم‌تهاجمی است که در آن یک پیچ یا ایمپلنت در فضای سینوس تارسی، بین استخوان قاپ و پاشنه، قرار می‌گیرد تا خوابیدن بیش از حد پا به داخل محدود شود. بیشترین کاربرد آن در کودکان و نوجوانان با صافی انعطاف‌پذیر علامت‌دار است. درد سینوس تارسی و نیاز به خارج کردن ایمپلنت مهم‌ترین نگرانی‌های آن هستند.

انواع ایمپلنت آرتروریزیس

  • ایمپلنت‌های داخل سینوس تارسی: ایمپلنت‌های استوانه‌ای یا مخروطی که مستقیماً بین قاپ و پاشنه قرار می‌گیرند.
  • روش کالکانئو استاپ: پیچی که در استخوان پاشنه بسته می‌شود و سر آن جلوی حرکت بیش از حد استخوان قاپ را می‌گیرد.
  • ایمپلنت فلزی یا قابل جذب: ایمپلنت‌های قابل جذب نیاز به عمل دوم برای خارج کردن را کم می‌کنند، اما شواهد درازمدت آن‌ها محدودتر است.

چه کسانی کاندید پیچ صافی کف پا هستند؟

  • کودکان بزرگ‌تر و نوجوانانی که هنوز در حال رشدند و صافی انعطاف‌پذیر دردناکی دارند که با درمان غیرجراحی بهتر نشده است
  • بزرگسالان با صافی کف پای پیشرونده انعطاف‌پذیر، بیشتر به‌عنوان مکمل در کنار روش‌های دیگر

آرتروریزیس برای پای سفت، آرتروز مفاصل عقب پا یا به‌هم‌چسبیدگی استخوان‌های تارس مناسب نیست. در بزرگسالان، استفاده از آن به‌عنوان تنها روش اصلاح هنوز با تردید همراه است (CDA-AMC، ۲۰۲۵).

شواهد علمی درباره پیچ صافی کف پا

  • کودکان: در مرور نظام‌مند ۲۰۲۲ درباره نتایج بلندمدت جراحی کودکان، ۸ مطالعه از ۱۰ مطالعه درباره آرتروریزیس بود. نتایج رضایت‌بخش و عوارض قابل مدیریت گزارش شد، اما سطح شواهد پایین بود (Smolle و همکاران).
  • مقایسه با Evans در کودکان: افزایش طول ستون خارجی اصلاح رادیولوژیک بیشتری نشان داد، اما مطالعات برای مقایسه دقیق ناهمگون بودند (Suh و همکاران، ۲۰۱۹).
  • پیگیری طولانی کالکانئو استاپ: یک مطالعه کوچک پرتغالی با پیگیری طولانی، در بخش زیادی از پاها تغییرات باقی‌مانده گزارش کرد و خواستار مطالعات بزرگ‌تر شد (Costa و همکاران، ۲۰۱۷).
  • بزرگسالان: مرور سریع CDA-AMC در سال ۲۰۲۵ بهبود درد و عملکرد نسبت به پیش از عمل را در مطالعات غیرتصادفی نشان داد، اما اثربخشی در بزرگسالان را هنوز نامطمئن دانست. برخی بیمه‌های آمریکایی نیز این روش را هنوز تحقیقاتی می‌دانند (FEP Medical Policy، ۲۰۲۶).

عوارض و خارج کردن پیچ صافی کف پا

  • درد سینوس تارسی: شایع‌ترین عارضه و علت اصلی خارج کردن ایمپلنت
  • جابه‌جایی یا شل شدن ایمپلنت
  • اصلاح ناکافی یا بیش از حد
  • عمل دوم برای خارج کردن: در یک مطالعه ۲۰۲۴ روی بزرگسالانی که آرتروریزیس را همراه با جراحی‌های دیگر انجام دادند، حدود نیمی از ایمپلنت‌ها به‌علت درد سینوس تارسی خارج شدند و نویسندگان توصیه کردند بیماران پیش از عمل درباره این احتمال آگاه شوند [۴].

خارج کردن ایمپلنت معمولاً درد سینوس تارسی را کم می‌کند و در مطالعات موجود به بدتر شدن عملکرد پا منجر نشده است. در برخی روش‌های کودکان، پیچ به‌طور برنامه‌ریزی‌شده پس از مدتی خارج می‌شود؛ زمان آن را جراح تعیین می‌کند. سایر عوارض را در عوارض جراحی صافی کف پا ببینید.

دوره بهبودی بعد از پیچ صافی کف پا

آرتروریزیس تنها معمولاً تورم کمتر، بستری کوتاه‌تر و شروع زودتر وزن‌گذاری نسبت به استئوتومی‌ها دارد. پس از آرتروریزیس تنها، از روز عمل در حد تحمل روی پا وزن گذاشته می‌شود و حرکت‌های ملایم از روزهای اول شروع می‌شود؛ تعادل روی دو پا حدود هفته‌های ۲ تا ۴ تمرین می‌شود و دویدن و پریدن در چهار هفته اول ممنوع است و بعد از آن هم فقط با اجازه جراح. اگر همراه با روش‌های دیگر انجام شود، دوره بهبودی را آن روش‌ها تعیین می‌کنند.

پرسش‌های رایج

پیچ صافی کف پا چه زمانی خارج می‌شود؟

در صورت درد پایدار سینوس تارسی یا طبق برنامه جراح در برخی روش‌های کودکان. در بسیاری از بیماران بدون علامت، خارج کردن لازم نیست.

آیا پیچ صافی کف پا برای بزرگسالان هم مناسب است؟

در بزرگسالان بیشتر به‌عنوان مکمل روش‌های دیگر به کار می‌رود و شواهد استفاده تنهای آن محدود است.

آیا با پیچ صافی کف پا می‌توان ورزش کرد؟

بسیاری از کودکان پس از بهبودی به فعالیت معمول برمی‌گردند. درد سینوس تارسی ممکن است فعالیت را محدود کند که باید به جراح اطلاع داده شود.

آیا پیچ صافی کف پا از جراحی‌های دیگر بهتر است؟

خیر، به‌طور کلی نه. آرتروریزیس کم‌تهاجمی‌تر است، اما اصلاح کمتری دارد و احتمال خارج کردن ایمپلنت را باید در نظر گرفت.

منابع

  1. Smolle MA, et al. Long-term clinical and radiological outcomes following surgical treatment for symptomatic pediatric flexible flat feet: a systematic review. Acta Orthop. 2022;93:367-374
  2. Suh DH, et al. Lateral column lengthening versus subtalar arthroereisis for paediatric flatfeet: a systematic review. Int Orthop. 2019
  3. CDA-AMC. Subtalar Joint Arthroereisis (Rapid Review). Can J Health Technol. 2025;5(2)
  4. Clinical outcomes of subtalar arthroereisis for the treatment of stage 1 flexible progressive collapsing foot deformity. Eur J Orthop Surg Traumatol. 2024
  5. Costa FP, et al. Long-Term Outcomes of the Calcaneo-Stop Procedure in the Treatment of Flexible Flatfoot in Children. Acta Med Port. 2017;30(7-8):541-545
  6. Lin C, Chen C, Yao S. Lateral column lengthening versus subtalar arthroereisis for pes planovalgus in patients with cerebral palsy: a systematic review and meta-analysis. Front Pediatr. 2024
  7. FEP Medical Policy: Subtalar Arthroereisis. 2026

این مطالب برای آگاهی بیماران است و جای معاینه پزشک را نمی‌گیرد.