نگرانی رایج پدر و مادرها
بسیاری از پدر و مادرها و بیمارانی که صافی کف پا دارند، نگران زانو هم هستند: «اگر کف پا درمان نشود، زانو ضربدری میشود؟» این صفحه از نگاه کف پا جواب میدهد: کدام مشکل زانو واقعاً به پا مربوط است، کدام فقط هم‌زمان دیده میشود، و چه زمانی زانو هم باید جداگانه معاینه شود. خود زانوی ضربدری و سیر طبیعی آن در زانوی ضربدری و پای پرانتزی آمده است.
ضربدری استخوانی یا ضربدری پویا؟
دو چیز متفاوت را هر دو «زانوی ضربدری» می‌نامند:
- ضربدری استخوانی: انحراف در شکل استخوان ران یا ساق که در ایستادن هم دیده میشود. صافی کف پا این نوع را ایجاد نمی‌کند.
- ضربدری پویا: افتادن زانو به داخل هنگام حرکت، پرش یا فرود، حتی با استخوان صاف. فرو افتادن قوس پا ساق را به داخل می‌چرخاند و زانو به همان سمت می‌رود. دامنه خم شدن مچ پا به بالا و تحرک میانه پا، در کنار قدرت عضلات باسن و کنترل تنه، از عوامل قابل‌تغییر این الگو هستند [۴].
پس جواب کوتاه این است: صافی کف پا زانو را «ضربدری نمی‌کند»، اما می‌تواند در حرکت، زانو را به داخل بکشد.
در کودکان خردسال: دو حالت شایع که فقط هم‌زمان‌اند
در بررسی ۸۳۵ کودک ۳ تا ۶ ساله، ۴۴ درصد صافی کف پای منعطف داشتند [۱]. زانوی ضربدری کودکان هم در همین سال‌ها به اوج میرسد: بیشترین میانگین آن حدود ۸ درجه در ۴ سالگی است و پس از آن کم میشود [۲]. پس دیدن هر دو در کودک پیش‌دبستانی معمولاً یعنی دو حالت طبیعی هم‌سن، نه یک بیماری که یکی از دیگری ایجاد شده باشد.
پای پرانتزی هم همین مسیر را دارد: در دو سال اول طبیعی است، بعد معمولاً به زانوی ضربدری خفیف و سپس به راستای بزرگسالی میرسد [۳]. صافی کف پا این سیر را تغییر نمیدهد.
درمان کف پا هم زانو را صاف نمی‌کند: در یک مطالعه کنترل‌شده، کفش اصلاحی یا کفی در سه سال سیر صافی کف پای منعطف کودکان را تغییر نداد [۸]، و آکادمی اطفال آمریکا بریس، کفش اصلاحی و ورزش را برای پای پرانتزی و ضربدری طبیعی به‌ندرت مفید می‌داند [۳].
در نوجوانان: درد جلوی زانو و ضربدری پویا
در نوجوان ورزشکار، ترکیب صافی کف پا و ضربدری پویا ممکن است با درد جلوی زانو همراه باشد. اجماع بین‌المللی درد جلوی زانو، تمرین ترکیبی لگن و زانو را پایه درمان می‌داند و کفی پا را در کوتاهمدت احتمالاً کمک‌کننده [۵]. یعنی در این سن، زانو بیشتر با تمرین کنترل حرکت بهتر میشود تا با «درمان کف پا». جزئیات را در صافی کف پا و زانودرد بخوانید.
در بزرگسالان: صافی پیشرونده و زانو
در بزرگسالی، صافی کف پایی که تازه پیدا شده یا رو به بدتر شدن است اغلب «بدشکلی پیشرونده و فروریزنده پا» (PCFD) است [۷]. این حالت گاهی هم‌زمان با زانوی ضربدری یا آرتروز بخش بیرونی زانو دیده میشود. در مطالعه فرامینگهام روی ۱۹۰۳ بزرگسال، کسانی که صاف‌ترین قوس را داشتند ۱٫۳ برابر شانس زانودرد مکرر و ۱٫۴ برابر شانس آسیب غضروف بخش داخلی زانو داشتند؛ اما مطالعه مقطعی بود و علت بودن صافی پا را ثابت نمی‌کند [۶].
نکته عملی این است که پیش از جراحی اصلاح راستای زانو، پا و مچ هم بررسی میشود و برعکس، چون تغییر راستای یکی بار وارد بر دیگری را تغییر میدهد.
چه زمانی زانو هم باید معاینه شود؟
در بیشتر کودکانی که هر دو حالت را دارند، پیگیری کافی است. این نشانه‌ها دلیل معاینه زانو هستند:
- زانوی ضربدری یا پای پرانتزی فقط در یک طرف
- انحراف شدید، پای پرانتزی که پس از ۲ سالگی بدتر میشود، یا زانوی ضربدری که پس از ۷ سالگی باقی مانده است
- درد زانو، لنگیدن یا خستگی زودرس غیرعادی
- قد کوتاه‌تر از هم‌سن‌ها همراه با انحراف پا
و این نشانه‌ها دلیل معاینه کف پا:
- پای سفت که قوسش روی پنجه برنمی‌گردد
- درد قوس، پاشنه یا داخل مچ
- صافی یک‌طرفه یا صافی تازه در بزرگسالی
نوبت کف پای صاف یا نوبت زانو؟
در سایت، نوبت کف پای صاف و نوبت زانو جدا هستند. اگر مشکل اصلی درد یا شکل پاست، نوبت کف پای صاف را بگیرید و اگر نگرانی اصلی شکل زانوهاست، نوبت زانو را. در هر دو، پا و زانو با هم دیده می‌شوند.
نظرات کاربران
هنوز نظری اینجا نیامده است.