در یک نگاه
- مرور کاکرین (۱۶ کارآزمایی، ۱۰۵۸ کودک) در کودکان سالم بدون درد تفاوت روشنی بین کفی و کفش معمولی پیدا نکرد.
- در بزرگسالان با صافی منعطف، شواهد خوب تا متوسطی از بهبود تعادل ایستادن و کاهش مصرف انرژی راه رفتن با کفی وجود دارد؛ شواهد کاهش درد ضعیف‌تر است.
- در فراتحلیل شبکه‌ای ۲۰۲۶ (۸ کارآزمایی، ۳۶۹ نفر)، کفی به‌تنهایی یا همراه با تمرین درد را کاهش داد.
- اسکن یا پرینت سه‌بعدی روش ساخت است، نه دلیل اثربخشی بیشتر.
کفی طبی دقیقاً چه کاری انجام می‌دهد؟
کفی طبی توزیع فشار زیر پا را تغییر می‌دهد و می‌تواند چرخش پاشنه به داخل را هنگام ایستادن و راه رفتن محدود کند. در مرور نظام‌مند Banwell و همکاران دربارهٔ بزرگسالان با صافی منعطف، شواهد خوب تا متوسطی نشان داد کفی نوسان بدن در حالت ایستاده و مصرف انرژی هنگام راه رفتن را کم می‌کند؛ برای کاهش درد و تغییر حرکت مفاصل، شواهد ضعیف‌تر بود و در مجموع، شواهد سطح بالایی برای کفی در این گروه پیدا نشد.
شواهد در کودکان چه می‌گوید؟
مرور کاکرین سال ۲۰۲۲، ۱۶ کارآزمایی تصادفی با ۱۰۵۸ کودک ۱۱ ماهه تا ۱۹ ساله را بررسی کرد. در کودکان سالم بدون درد، نه کفی سفارشی و نه کفی آماده در مقایسه با کفش معمولی تفاوت روشنی در درد پس از یک سال ایجاد نکردند و بین خود این دو نوع کفی هم تفاوتی دیده نشد. در کودکان مبتلا به آرتریت ایدیوپاتیک نوجوانان، کفی ممکن است درد و عملکرد را بهتر کند. قطعیت کلی این شواهد پایین تا بسیار پایین است.
مطالعات جدیدتر دربارهٔ کفی و درد چه نشان می‌دهند؟
فراتحلیل شبکه‌ای Shim و همکاران (۲۰۲۶) هشت کارآزمایی با ۳۶۹ شرکت‌کنندهٔ حدوداً ۷ تا ۲۷ ساله را مقایسه کرد: کفی به‌تنهایی و کفی همراه با تمرین، هر دو درد را به‌طور معناداری کاهش دادند و کفی جابه‌جایی مرکز فشار پا را هم کم کرد. تعداد کم کارآزمایی‌ها یعنی این نتیجه هنوز قطعی نیست.
کفی آماده، سفارشی یا اسکن سه‌بعدی؟
| نوع | ویژگی | مناسب برای | نکته |
|---|---|---|---|
| آماده، نرم یا نیمهسخت | ارزان، در دسترس، قابل تعویض | شروع درمان در بیشتر کودکان و بزرگسالان علامت‌دار | طبق AAOS، در کودکان اغلب به اندازهٔ کفی قالب‌گیری‌شده مؤثر است و با رشد پا ارزان‌تر تعویض می‌شود |
| سفارشی (قالب، اسکن یا پرینت سه‌بعدی) | ساخته‌شده بر اساس شکل پای فرد | بدشکلی قابل توجه، شکست کفی آماده، دیابت یا بیماری‌های التهابی | اسکن و پرینت سه‌بعدی روش ساخت است، نه دلیل اثربخشی بیشتر |
| کاسهٔ عمیق پاشنه (UCBL) | کنترل بیشتر پاشنه | چرخش زیاد پاشنه به خارج؛ صافی پیشروندهٔ خفیف بزرگسالان | به کفش با عمق کافی نیاز دارد |
| بریس مچ‌پایی | کنترل مچ و پشت پا | صافی پیشروندهٔ بزرگسالان | در حوزهٔ درمان صافی بزرگسالان |
چه کسانی کفی لازم ندارند یا باید احتیاط کنند؟
- کودک یا بزرگسال با صافی منعطف بدون درد
- صافی سفتی که هنوز علت آن مشخص نشده است
- صافی همراه با کوتاهی شدید آشیل؛ دلیل این احتیاط در کوتاهی آشیل و صافی کف پا توضیح داده شده است
- پای دیابتی با کاهش حس، بدون نظارت پزشک یا متخصص ارتز
چطور به کفی عادت کنیم و کی آن را عوض کنیم؟
- روز اول یک تا دو ساعت استفاده کنید و طی ۱ تا ۲ هفته به تمام روز برسانید.
- کفی را در کفشی بگذارید که کفی داخلی‌اش جدا می‌شود؛ کفی طبی را روی کفی قبلی نگذارید.
- درد تازه در قوس، پاشنه یا زانو، یا تاول، یعنی کفی نیاز به تنظیم دارد.
- اگر پس از ۴ تا ۶ هفته تغییری در درد نبود، ادامهٔ همان کفی منطقی نیست؛ برنامه را بازبینی کنید.
- وقتی سطح کفی ساییده شد، تغییر شکل داد یا پشتیبانی آن نرم شد، آن را عوض کنید؛ در کودکان با بزرگ شدن پا.
پیش از خرید کفی، کدام پنج سؤال را بپرسیم؟
- این کفی دقیقاً برای کدام مشکل من است: درد، خستگی یا فقط ظاهر قوس؟
- آیا منعطف یا سفت بودن صافی من معاینه شده است؟
- چرا کفی سفارشی به‌جای آماده؟ دقیقاً چه چیزی را بهتر می‌کند؟
- اگر کفی ناراحت بود، امکان اصلاح یا تعویض وجود دارد؟
- با کدام کفشهای من سازگار است؟
از تجربهٔ مطب
در بزرگسال مبتلا به کف پای صاف، اگر پا داخل یک کفش آمادهٔ مناسب، با پنجه جادار و پشت پاشنه محکم، راحت قرار بگیرد، معمولاً همان کفش، در صورت نیاز همراه کفی، کافی است. کفش سفارشی زمانی مطرح می‌شود که دفورمیتی شدید یا سفت (ریجید)، برجستگی استخوانی، فشار موضعی یا نیاز به جا دادن بریس، استفاده از کفش آماده را دشوار کند. صرفِ صاف بودن کف پا، دلیل تجویز کفش سفارشی نیست؛ معیار اصلی، راحتی، کنترل علائم و تطابق کفش با پا است.